Gedragsmanagement

Ervaar je te veel prikkels, dan reageert jouw lichaam daarop middels een stressresponsreactie. Het betekent dat er meer prikkels binnenkomen dan er op dat moment verwerkt kunnen worden. Het brein krijgt een signaal dat de situatie ‘onveilig”’ is en zal alles in werking zetten om te overleven. Dit is een onbewust proces waar je weinig tot geen controle op hebt als dit je overkomt.

Ook mensen met gevoeligheden zoals hoog gevoeligheid, ADD, ADHD, autisme, niet aangeboren hersenletsel, trauma en ook mensen die doorgaans nergens last van hebben, kennen dit mechanisme. De processen die spelen zijn universeel en gelden voor zowel de dierenwereld als onze mensenwereld. De recente kennis over het ontstaan van stress en de effecten hiervan op lichamelijk en geestelijk welzijn geven meer dan ooit de noodzaak aan ook vanuit die uitgangspunten naar prikkels te kijken.

Er is een toename van wereldwijde inzichten op de invloed van stress op het menselijk gedrag en de hiermee gepaard gaande emoties. Vanaf het moment dat wij stress ervaren, komt er in ons lichaam een geautomatiseerd proces op gang. De ervaring van zo’n stressreactie kan bij iedereen verschillend zijn, maar het ontstaan van een stressreactie komt voort vanuit ons automatische en onbewuste taxatiesysteem met als enig doel: het overleven.

Jouw overlevingssysteem handelt vanuit de overtuiging ‘eet het mij of eet ik het‘.  Tijdens dit proces ben je tot weinig of geen denken in staat. De prioriteit ligt op het reageren in plaats van op het denken. De subcortiale hersenen nemen de regie over want jouw lichaam en geest bevinden zich in een vecht- vlucht- of verstijf-respons. Deze reactie stelt de mens al sinds de oertijd in staat om snel en adequaat te reageren op (denkbeeldige) gevaarlijke situaties.

 

 

Stress

Een beetje stress is niet erg. Het zet je in beweging. Als je een frequente stressbelasting hebt put je jezelf uit. Iedere seconde stress ondermijnt je immuunsysteem. Het is niet voor niets dat veel mensen burn-out klachten vertonen en soms niet meer in staat zijn te functioneren.

Wanneer er langdurig stress ervaren wordt, produceert het lichaam veel adrenaline en cortisol. Dit kost het lichaam maximale energie en de stoffen om je goed te voelen zoals dopamine en serotonine worden te weinig aangemaakt. Dit heeft onder andere tot gevolg dat iemand zich heel actief voelt zolang de adrenaline stroomt, maar futloos voelt door het gebrek aan bijvoorbeeld dopamine. Dopamine heb je nodig om scherp te blijven en overzicht te kunnen houden en je goed te voelen.

Bij langdurige stress zet de overproductie van stresshormonen en de onderproductie van ondermeer dopamine de denkcapaciteit van de neocortex sterk onder druk, waardoor er minder goede beslissingen genomen kunnen worden. Het verraderlijke hierbij is dat je nog denkt dat je uiterst weloverwogen beslissingen kunt nemen en neemt en je daardoor de plank wel eens misslaat.

 

We zijn uitgerust met een supergoed werkend overlevingssysteem. Alleen zit het ons vaak in de weg. Hoe meer kennis op dit gebied, hoe meer sturing op jezelf en hoe beter je een ander hierin kunt ondersteunen.